... و سلامی
به رنگ همه خستگی هایم
آنسو ترک،
زمین شخم می شود
آتش زبانه می کشد
و ...
درختان همچنان قد می کشند
بی حاصل.
ابرها
پایین، و هی پایین تر می آیند
تا فراز سر همه اهالی آبادی
نگاه کن!
چرا باورت نمی شود
که چرخ زندگی می چرخد
و چرا نمی بینی
این همه بهانه برای دیدن را؟!
نگاه کن
همین حالا
کلاغ سیاه، نک خود را به سیم برق می مالد
و
دارد برای همسایه دو درخت آنسوتر خودش
شاخ و شانه می کشد
ببین!
و هنوز ...
مرده ای و افسرده؟!
شهریور ۸۸
فريب
نه ...،
ديگر اعتمادي نيست.
نه به اين خورشيد بيرمق
كه فقط، صبح اول وقت ميخندد
نه به آن درخت بلند بيسايه
كه فقط
هنر قد كشيدنش عالياست.
ميخواهم تنها به تو اعتماد كنم
و دستهايم را
در سايه فريب دستهاي تو بكارم
و از پشت همين پنجرههاي در اسارت سنگ و سيمان
با سايه تو درآويزم.
ميخواهم
غول غرور تو را تكه تكه کنم
و نقشه بيرحمي تو را
وجب به وجب جستوجو كنم
شايد،
خشم گمشده ساليان سياه عمرم را
از لابلاي ويرانه غرور تكه تكه شده تو يافتم.
نه ...؛
ديگر اعتمادي نيست
نه به اين ساز دل شكسته
كه مدام
ناله حزين دارد
و نه ...
به آن سرود خاطرهانگيز
كه نسل من از اعماق خاطرهاش ميخواند.
ميخواهم
تنها به تو اعتماد كنم.
همزاد من!
با اينكه يادم نميآيد روزي
مهمان تو بوده باشم
و شرمگين شده باشم از شريان نگاه شرماندود تو
تو ... اما
هميشه و ناخوانده
در سهكنج تلخ و تاريك همه خاطرات من
سنگين نشستهاي
با سوءاستفادهاي كلان
از معصوميت از دست رفته اين اعتماد بيحاصل.
نه ...،
ديگر اعتمادي نيست
نه به اين دل ساده بيشيله
كه راحت و آسان فريب ميخورد
نه به تو
كه بي ملاحظه همه بايدهاو نبايدها
از حلقه آتشين اعتماد آباء و اجداد من گذشتهاي
و فاتحانه خنديدهاي مدام.
ميخواهم از ارتفاع اعتماد تو
خود را بياويزم
و گزارش این سقوط سهمگين را
در گوشهگوشه خاطرات خودم
مستند كنم.
ميخواهم فرياد بزنم
و خلايق هرچه لايق اطرافم را
با تو آشنا كنم
شايد اينان نيز
يوسف گمشده خود را
در چاه چشمهاي تو بيابند
پيش از آنكه
كاروان هجراني از راه برسد
و غمنامه فراقي سروده شود.
نه ...،
ديگر اعتمادي نيست
نه به آن سراب شبيه آب
كه روزگاري دراز
برق ميزد و اشتياق تشنگيام را
با مقياس كوير و شتر ميسنجيد!
نه به اين موريانههاي ولگرد گوشهگوشه خانه من
كه ميدانند
اگر زير دست و پا له نشوند
از مرگ خبري نيست.
و اين
سرنوشت سياه روزگار من است
نه...؛
حتي به تو هم اعتمادي نيست!
ارديبهشت 88
درخت و سبزه و گل
به احترام سلامتي من و تو قيام كرده است
و زمين
دارد ميآشوبد
عليه تمامت قامت مرگ!
من و تو اما،
هنوز جامي در كفمان نيست
تا به هم بكوبيم
و براي سلامت هم دعا كنيم از سر شوق.
فردا كه
دوباره سر از مستي خواب برداريم
همين چنار پير
با تمام وجود دست ميشود
و در دامن خدا ميآويزد
تا دعا كند براي سلامتي بشر
و ما اما ...
هنوز
همچنان پي جام خالي خود ميگرديم!
فروردين 88
سقوط!
با دستهاي لرزان و پاهای ناتوان
از قله پايين آمد
و دوباره
تا ستيغ قله بالا كشيد
اندامواره تكيده خود را.
ميخواست فرياد بزند
باد اما موافقش نبود.
ميخواست هلهله كند
دلش اما ميترسيد.
ميخواست پا بر ستيغ قله بكوبد
با حالتي مهوع و خشمآگين
پاهايش اما توان حركت نداشتند.
مكثي دوباره كرد
و دوباره آزمود
فرياد را
هلهله را
و كوبش پا بر فرق قله را.
-با طناب نااميدي، ته چاه نبايد رفت!
نگاهي از ستيغ قله به دامنه كوه انداخت
چه دامنه پر ابهتي!
چه دشت فراخي!
و ... چه مردمان صبور و مقاومي!
- با فرياد بيگانه
- از شادي دورتر
- و همه عقدههاي عمر خود را هم
مثل هواي پاك اين بالا
در سينه خود انبار ميكنند.
دوباره مكثي كرد
و دوباره ارتفاع بلند آن قله
در نگاه او حقير آمد
انگار زير لب چيزي گفت
شايد،
- "چه ارتفاع حقيري؟!" گفت.
مكثهاي پيدرپي بيحاصل
عاقبت برايش به بار نشست
و قرص كامل ماه را
در نگاه خسته او كوبيد
تا از فراز همه هواهاي آلوده
پاكترين بخش هوا را
حريصانه ببلعد
و ثابت كند كه آن ارتفاع بلند
برايش حقيقتا حقير و ناچيز است.
***
صورت تكيده آن اندامواره
در ميان دو دست خسته پيچيده شد
و سينه باد شكاف برداشت.
و تا فرش زمين شود
كسي غرغر زير لبش را هم نشنيد.
و او
مدتهاست
ديگر هيچ نميگويد
حتي زير لب زمزمه هم نميكند!
اسفند 87
ناله ابر
ناله ميكند مدام اين ابر، ابر بهمن ماه
گويي درآمده از چاله، افتاده داخل چاه
خشكيده ناخن است، آسمان اين ايام
دريغ مي كند از برف، به قد يك پر كاه
اين روزها كسي پيدا نميشود چرا
پنهان همه پشت ابر مانند قرص ماه
سردرگمند همه خدمت كنندگان خلق
همه مضطربند براي ديدن راه
درگير آب و نان، مردم به سگ دواند
بي توشه و توان به سان پوچي آه
يك عده هم كه مدام با خيك و تيپ تپل
ميبيند اين بساط ميخندد به قاه قاه
نفرين به روزگار اين روزگار سرد و لجوج
چيزي نميدهد كه هيچ، فقط ميكند تباه
باري من و شما با پاي بسته هم
همدل شديم ولي، بايد شويم همراه
كاري نميكنيم اما اي كاش روزگار
قائل شود برايمان يك فرصت و يك آه
زمستان 87
مرد
مرد،
لختي درنگ كرد
پاها ستون شد و دستها بازو؛
آرام و بيصدا
شانه زد به شانه ديوار
تا
نفسي از اعماق جان بكند.
نفس تا برآمد،
لختي فاصله افتاد.
مرد
سر سوي آسمان گرفت
با چشماني كه دو درياچه اشك بود!
مرداد87
دلهره
خواسته بود
از دغدغههايم بگويم.
شانههايم را بالاتر دادم
تا
ادب، نخستين قرباني نيش تا بناگوش رفتهام باشد.
از رو نميرود اين...
و باز
پايين نميآيد از يال توسن سخن.
دوباره از «دلهره» گفت
كه با پاكت مچالهشده سيگار
در گامهاي گيج رهگذران گوشه خيابان ميلولد.
و من
فقط نگاهش كردم
تا شريك دغدغهاش باشم.
گفت:
چه ميكني مرد
با اين ثانيههاي به قول خودت كشدار؟!
يادم آمد كه طفلكي
اين ثانيههاي صبور و رام
همزاد و همگام تمام تلخي منند
و چونان من
در سردابه سكوت ميپوسند!
حرفي بزن مرد!
كلامي بگو
حتي بگو كه آن يارو
پيش پاي تكتك ثانيهها
سدي از فولاد ميبندد
تا
رام شوند اين دلبركان رمنده مغموم
و اين را هم بگو كه ...
شرمش ميآيد از هماوردي سخن
و براي اندكي ناچيز
زبان از بام دهان ميآويزد
براي مدام!
شهريور 87
نشد كه ننويسم
... و با تاسف و چند روز ديرتر نوشتم!
شب پيش از تاسوعاي امسال يكي از دندانهايم شروع كرد به درد كردن و در فاصلهاي كوتاه چنان دردي به جانم نشست كه مچالهام كرد و با اينكه ساعت نزديك 1 صبح بود زدم بيرون تا بلكه چارهاي بيابم و از شر درد خلاص شوم. خوشبختانه به يكي از كلينيكهايي كه باز بود مراجعه كردم و دكتر كارگر عزيز شروع كرد به كار كردن روي دندانم و از شر آن درد لعنتي براي يكي دو ساعتي نجاتم داد اما نزديكاي صبح دوباره درد در تمام بدنم پيچيد و باز چارهاي نبود مگر مراجعه به دندانپزشك.
باري، دو سه روزي درگير درد دندان بودم و در رفتوآمد به دندانپزشك تا چارهاي اساسي بيابم و به كلي خلاص شوم. دكتر كارگر از من پرسيد اين دندان را چه سالي درست كردهاي و من جواب دادم حدود 8 سال پيش. و او با نشان دادن عكسي از دندان شيرفهمم كرد كه اين دندان به طور كامل عصبكشي نشده و براي همين امروز يقهام را گرفته. و من مانده بودم كه از جانب كدام دكتر بي انصاف و در كجا اين ظلم در حق من روا شده....
بگذريم، اما داستان غمانگيزي كه با تاسف مي خواهم بنويسم اين است كه نزديك ظهر روز شنبه چند نفر مامور نيروي انتظامي كرج به در خانه مراجعه ميكنند و زنگ ميزنند اما چون بزرگتر ها در خانه نبودند بچهها (پسر 13 ساله و دختر 3 سالهام) در را باز نميكنند. مامورها كلي زنگ ميزنند و دست آخر از ديوار بالا ميروند و آنتن همسايه را كه بالاي پشت بام ما بوده بر ميدارند و از بالاي پشت بام پرت ميكنند در كوچه و ....
به پسرم گفتم چرا در را باز نكري و بگويي كسي در خانه نيست، برويد فردا بياييد تا پدر و مادرم باشند؟
جواب شنيدم: قبول نميكردند. بابا! عين سربازاي اسرائيلي از ديوار بالا رفتند و زدند لوله بخاري ما را هم شكستند و آنتن دايي اينا را بردند. من كلي زرنگي كردم كه اول بخاري را كم كردم تا گاز وارد خونه نشه بعد هم صندلي گذاشتم زير پام و لوله رو جا زدم.
حالا تاسفم اينجاست: اولا كه هرچه تلاش كردم به او بقبولانم اينها سرباز ايراني هستند نه سرباز كودككش اسرائيلي به خرجش نرفت كه نرفت. او با منطق خاص خود و تكرار اين پرسش كه اگر ممنوعه چرا اين همه آنتن روي بام مردم هست ولي جمع نميكنند؟ اگه هم ممنوع نيست چرا از ديوار ما بالا رفتند و .... به زعم خودش متقاعدم كرد كه كار آنها غلط بوده.
دوما، در آن روز سرد زمستاني اگر نشر گاز بخاري در خانه ما فاجعه به بار ميآورد و سلامت بچههايم را به خطر ميانداخت آيا كسي از همين نهاد زحمت كش نيروي انتظامي جوابگوي فاجعه ميشد؟ هميشه بايد اتفاقي بيافتد تا ما سرمان را بخارانيم و تاسف بخوريم؟
گفتن اين نكته هم جاي تامل دارد كه دختر سه ساله من (فاطيما) يكي از شعرهايي كه هميشه برايم ميخواند اين بود: شبا كه ما ميخوابيم آقا پليسه بيداره / ما توي خواب نازيم/ اون به فكر شكاره / دزدا رو او ميگيره / باباشونو در مياره!
و از آن روز تا حالا هرچه تلاش كردهام، خدا ميداند كه ثمر نداده و او زيركانه تلاش ميكند تا اين شعر را از خاطره خود پاك كند و اصرار دارد كه پدرش هم همه پليسها را با مشت بزند توي سرشان!
و من ماندهام كه اين چه كاري بود كه پليس كرج با من و خودش كرد؟
و والله در خانه هم شماطت ميشوم كه چرا براي آن سربازاني كه دار و دسته ريگي تروريست در زاهدان گردن زد، دل سوزاندم و براي مظلوميت خانوادههايشان گريستم و به همه آنهايي كه در قبال آن جنايت سكوت كردند دشنام دادم.
من به سبب شغلي كه دارم به شكر خدا نيازي به ماهواره ندارم و دسترسيام به همه اخبار مورد نياز سهل و آسان است اما به قول پسرم آيا داشتن ماهواره واقعا جرم است؟ مگر ميشود مردم ايران جرمي را به اين آشكاري مرتكب شوند و كسي هم نتواند به آنها بگويد بالاي چشمتان ابروست؟
هنوز هم بر پشت بام بيشتر خانههاي ايران آنتن ماهواره هست و كسي هم قدرت جمعآوري آنها را ندارد اما چند نفر پليس با اقداماتشان كاري كردند كه من نتوانم حتي در خانه خودم، از يكي از نيروهاي خادم مردم جانبداري كنم ....!
تقدير يا اجبار؟!
پيچيده در لفافه اندوه
از شرق خاطرات خسته من ميگذرد
و من
دستانم را از نزديكترين ديوار ميآويزم
تا بلند شوم.
دست بر زانو ميگيرم
تا
دوباره برخيزم،
اما دوباره نميشود
و هر بار
از پي تلاشي گنگ
پرسشي مرموز و بي پاسخ
از ته مانده وجودم زبانه ميكشد:
تقدير يا اجبار؟!
من
روزي هزار بار ميميرم
و روزي هزار بار
از لاي انبوه خاطرات خاك خورده مرده
بر ميخيزم
تا دوباره فكر كنم.
و روزي هزار بار
از پي مچاله شدن افكارم
پي سطل زباله ميگردم.
شده شبهايي كه
از سر هراس، گريه كنم
و باز
شده شبهايي كه
او
از پشت پنجره دزديده سرك بكشد
و سايه وهمگون و اثيرياش
دوباره بر افكار پريشان من بگسترد.
ميدانم
بي صبرانه منتظر است.
و انتظار ميكشد تا من
استخوان مانده در گلويم را فرو بدهم
آنگاه،
پاسخ پرسش هميشه بي جوابم را
در پرده جانم بپيچاند
تا مدام ورد زبانم نباشد
تقدير يا اجبار؟!
زمستان 87
آه كودكان غزه!
شب،
در سه كنج سرد خانه نشست
كه مادر
با صداي گرفته گفت:
مواطب پاهاي كوچكتان باشيد
اين سفره پر از خرده نان تيز و خشك و بُرنده است!
***
غذا نبود
آب نبود
گرمايشي نبود
و هيچ نوري نبود و ظلمت بود.
پدر،
مانند هميشه نبود
و مادر نيز
آرزو ميكرد كاش مثل پدر، هميشه نباشد
***
شب،
همچنان در سه كنج سياه و سرد خانه نشسته بود
و سفره خرده نان خشكيده پهن بود
كه بمب نظاميان اسرائيل
بي دعوت از سقف غيرنظامي خانه آمد تو
و درست
بر وسط سفره خرده نان خشكيده نشست.
و باد،
باد هيولا
از شكاف سقف خانه
تنوره ميكشيد؛
سنگيني بمب اما، نگهبان سفره ما شده بود!
و باد،
باد هميشه مخالف
قدرت نداشت سفره ما را ذرهاي جا به جا كند!
***
مادر
آهي كشيد و مرد
نه مثل همه مادران زمين
نه مثل مادر يهودي شارون
نه مثل مادرْ مدونا(!)
- مادر كودكان سياه آفريقا –
و ...
***
سلام سپاهيان صهيونيست
ما را بكشيد
و همه سلاحهاي جديدتان را
در همين باريكه نوار غزه
روي بدنهاي بي دفاع كودكان ما آزمايش كنيد.
مرگ مادر بي رمقمان اما
ارزاني شما،
راحت شد از بيداد اين همه ستم
كه حتي از سهم و طاقت او بسي فراتر بود
و ديديد چگونه به آهي سپرد جان
با چشمهاي باز و پريده از حدقه؟!
يادتان باشد اما
خون خواهر كوچك شيرين زبان من
از دامن ننگ شما شسته نخواهد شد
همو كه صبح فردا
نيم صورت و گيسوان سياه مشرقياش را
كشيدند تا
از خون يخ بسته كف اتاق كنده شود
و او
با چشمهاي باز ورقلمبيده
پي شما مي گشت
نه براي ترسيدن از هيبت پوشالي شما، نه
مي خواست تصويرتان كند
تا، لحظهاي كه در خواب برادرانش حلول كرد
با ذكر جزئيات
مو به مو برايمان گزارش كند
و ما
فرداي آن شب رويايي،
سرِ خود آموختهايم چه بايد كرد
***
بگذار
پدران تاريخ و صاحبان قدرت و مقام
ما را
در قابي از گناه بياويزند
و كودكان تروريست(!) غزه را
در آشوب سياست و دروغ
تكه تكه كنند.
بگذار سران چاق و چله عرب
همچون شاخههاي نازك خيزران*
گاهي حمايل غرب شوند
گاهي حمايل شرق
و باز
بگذار آقاي "هنيه"، همسايه ديوار به ديوار ما
دق كند از مرگ كودكان يتيم و گرسنه غزه
و همچنان
دو پايش را به يك كفش كند
كه با راي پدران ما
رئيس و رهبرمان شده
***
بگذار همه حاكمان بي غيرت عرب
زبان به كام بگيرند و لال شوند
و بگذار
همه امت عربي
مستي و سيري حلول سال نو را
در صورت يخيده كودكان غزه
آروغ بزنند
و بگذار
جنازههامان را
همراه عروسكهايمان
با لودر، بار كاميون كنند
تا
در چالههاي كنده شده از عقده يهود مدفون شوند
اما...
فردا،
دوباره كه خورشيد
نيزههاي طلايي نور
در قلب بي رحم زمين فرو كند
ما
بر بام تاريخ ايستادهايم
تا
دين انتقاممان را
به شما قاتلان كودكان فلسطيني دوباره ادا كنيم!
زمستان 87
* اين طعنه از شعري از "نزار قباني" است.
تولد دوباره چل کلاغ را به خودم و جامعه احیانا کم توان هنر و سیاست ایران تبریک می گویم.
این وبلاگ یک بار قربانی کم تجربگی من شد، شاید. با این حال دوباره و این بار باتجربه ای بهتر و بیشتر
همان راه را پی گرفتم و ....
و اما در باره خودم:
می گویند سال 1347 به دنیا آمده ام؟ در خانواده ای پر جمعیت ! آنقدر پر جمعیت که حالا چندسالی می شود که برادران و خواهران همدیگر را نمی شناسیم و به کلی از هم دوریم و ....
دیپلم را از دبیرستان های قزوین گرفتم: بخارا - طباطبایی - رهنما و دوباره طباطبایی.
لیسانس را از دانشگاه آزاد کرج در رشته زبان و ادبیات فارسی و بالاتر از آن را هم هنوز مدرک نگرفته ام تا ببینم چه کاره ام.
سالها و شاید قرنهاست کار روزنامه نگاری پیشه کرده ام و نانم را از تنور داغ این حرفه مزخرف بیرون می کشم، سخت و جانکاه.
خدای بزرگ را شاکرم که نعمتش را در حقم تمام کرده همسری عاشق و مهربان با دو فرزند بهتر از گل به من داده است: نیما(13ساله) و فاطیما(2.5 ساله).
بیش از این هم در باره خود نمی نویسم تا روزی که یادنامه از گذشته را در قالب شعر در آورم....
